Tamoxifen niet werkzaam - enzym

Moderators: Team, Superuser, Angela, Sanne

Drietje
Berichten: 20
Lid geworden op: zo 21 jan 2018, 10:08

Tamoxifen niet werkzaam - enzym

Bericht door Drietje » ma 09 apr 2018, 11:38

Dag Dees,

Geen enkele bijwerking hebben van tamoxifen (20) lijkt fijn, maar mogelijk betekent het dat de tamoxifen niet werkt. Bij 30-50% van de vrouwen ontbreekt blijkbaar het CYP2D6-enxym dat een belangrijke rol speelt bij de omzetting naar edoxifen.

Ik vind deze informatie oa. in de proefschriftbesprekingvan dr. Dezentjé (2014) en in stukken uit het AVL (zij meenden uit de tumorcellen te kunnen halen bij wie het wel of niet aanslaan: Dr. Gabe Sonke, 2010).

Nu ben ik een leek op dit gebied, maar ik heb toch contact gezocht met mijn oncologisch verpleegkundige; volgens haar zijn er (blijkbaar) geen reden geweest het (pas aangepaste) protocol bij te stellen.
Pas als ik over één jaar nog geen overgangsverschijnselen heb, wordt er gekeken of ik iets anders nodig heb.

Dees, weet jij of ik me rustig neer kan leggen bij dit advies? Of heb jij andere informatie?

Vast dank voor je reactie, erg fijn dat je steeds antwoord geeft op vragen.

Gebruikersavatar
Dees
Beheerder
Berichten: 4750
Lid geworden op: di 15 mei 2012, 08:27

Re: Tamoxifen niet werkzaam - enzym

Bericht door Dees » ma 09 apr 2018, 12:36

Beste Drietje,

Toen ik de diagnose kreeg, in 2007, werd er veel gesproken over CYP2D6 en dat testen daarop zinnig zou zijn. In 2010 kwam er nieuws op het grootste internationale oncologiecongres San Antonio dat testen op dat enzym CYP2D6 niet zinnig is. Er zou een test komen van Roche Diagnostics, maar later bleek dat die niet goed werkte (als ik me dat goed herinner).

Er loopt/liep een studie in het Antonie van Leeuwenhoek met dokter Linn naar de werkzaamheid van tamoxifen. Mijn vriendin kreeg een dubbele dosering tamoxifen omdat de 'endoxifen'-spiegel in haar bloed te laag was. Ze kreeg eerst tamoxifen zonder Zoladex en later met Zoladex. Ik weet niet of de studie nog loopt en ook niet welk resultaat eruit gekomen is. Mijn vriendin gebruikt de dubbele dosering niet meer en na overleg mocht ze ook met Zoladex stoppen, omdat niet is aangetoond dat Zoladex bij de tamoxifen bij jonge vrouwen van toegevoegde waarde is. Helaas kreeg ze zeven jaar na diagnose een recidief in haar oksel.

Helaas wéten we het niet precies. In elk geval is er géén aanpassing van de richtlijn voor de behandeling van borstkanker geweest op dit gebied. Dit is wat er staat in de richtlijn (van 13 december 2017):
Tamoxifen wordt vooral door CYP2D6 gemetaboliseerd. Hierbij wordt de actieve metaboliet 4-OH-tamoxifen gevormd, die 30-100x zo potent is als tamoxifen. CYP3A4/5 zet deze metaboliet verder om in endoxifen, dat ten minste zo potent is als 4-OH-tamoxifen. Endoxifen ontstaat verder ook door hydroxylering van de metaboliet N-desmethyl-tamoxifen door CYP2D6. Sterke CYP2D6 inhibitors dienen derhalve bij het gebruik van tamoxifen te worden vermeden. Wanneer een antidepressivum gewenst is, moet een middel worden gekozen dat zo weinig mogelijk CYP2D6 inhibitie geeft. In de studie naar tamoxifen van Binkhorst (2015) bleek de AUC van endoxifen en 4-hydroxytamoxifen aanzienlijk te stijgen na switchen van paroxetine of fluoxetine naar escitalopram. In andere studies is afname van de endoxifenspiegel waargenomen bij combinatie van tamoxifen met paroxetine, fluoxetine ensertraline [Stearns 2003, Jin 2005, Borges 2006]. Deze afname was het meest uitgesproken bij combinatie met paroxetine en fluoxetine en lijkt niet significant voor de overige SSRI´s. Venlafaxine, fluvoxamine en (es)citalopram hebben vrijwel geen remmend effect op CYP2D6 en kunnen wel gebruikt worden.

Er zijn onvoldoende gegevens die erop wijzen dat varianten in het CYP2D6 genotype de werking van tamoxifen beïnvloeden. Het wordt derhalve niet geadviseerd het CYP2D6 genotype buiten studieverband te laten bepalen.
Bron: Richtlijn Mammacarcinoom

Een dosering van een geneesmiddel werkt gemiddeld genomen bij een groot deel van de groep. Het lastige is dat tamoxifen preventieve therapie is. De meeste mensen slikken het voor niks, omdat ze nooit uitzaaiingen hadden gekregen. Maar.... de grote groep slikt het omdat het voor een aantal vrouwen het verschil betekent tussen wel of niet borstkanker overleven. Sommige vrouwen krijgen, ondanks het gebruik van tamoxifen, uitzaaiingen. Het zou te kort door de bocht zijn om te zeggen dat dat dan waarschijnlijk komt doordat de dosering van tamoxifen te laag was. Er speelt immers veel meer een rol bij het krijgen van uitzaaiingen of niet.

Bij preventieve therapie heb je eigenlijk niets om te monitoren of het werkt of niet. Er is geen klacht waar je vanaf moet (zoals een antibioticum bij een infectie).

Het zou mooi zijn als je op individuele basis kon zeggen hoeveel mg van een bepaald medicijn een patiënt zou moeten nemen. Helaas zijn we zo ver nog lang niet.

Een paar jaar terug is er een nieuw advies van de ASCO, American Society of Clinical Oncology, verschenen. Er staat in dat na 5 jaar hormoontherapie iedereen verlenging aangeboden moet worden. Het is een kwestie van voor- en nadelen afwegen, want het blijft zo dat de meeste mensen hormoontherapie voor niks slikken omdat het voor een enkeling het verschil tussen leven en dood betekent. Dat is tot en met 5 jaar zo en zeker daarna. Alles zal dus afhangen van hoeveel last je ervan hebt en hoe je prognose was.

Dit is het ASCO-advies voor postmenopausaal:
Afbeelding
Bron: ASCO guidelines

Het hele artikel met ook cijfers over de bijwerkingen vind je hier.

Testen op CYP2D6 maakt geen onderdeel uit van het advies. Ik vermoed omdat het bewijs er niet is of maar heel mager. Je ziet in de ASCO-richtlijn dat er geen bewijs is voor starten met een aromataseremmer en dan langer dan 5 jaar doorgaan. De adviezen met betrekking tot langer doorgaan, beginnen allemaal met tamoxifen.

Ik weet dat professor Ron Mathijssen hier zijn stokpaardje van heeft gemaakt. De stoom komt uit zijn oren als het hierover gaat, maar...... het is dus niet zo dat zijn ergernis is overgenomen door de rest van de wereld.

Méér kan ik er dus niet over zeggen....

Kun je hier iets mee?
Groeten, Dees
Gezondheidswetenschapper (Gezondheidsvoorlichting en Geestelijke Gezondheidkunde) * Gewerkt in farmaceutische industrie oncologie o.a. op het gebied van borstkanker * Zelf diagnose borstkanker op 36-jarige leeftijd (2007) * www.caseofdees.wordpress.com

Drietje
Berichten: 20
Lid geworden op: zo 21 jan 2018, 10:08

Re: Tamoxifen niet werkzaam - enzym

Bericht door Drietje » ma 09 apr 2018, 13:50

Ja, dankjewel voor je uitgebreide antwoord. Ik ben overigens nog niet in de menopauze. Maar dat lijkt me voor jouw toelichting niet uitmaken.

Ik leg me dus rustig neer bij het advies van de verpleegkundige en ga dan maar genieten van het niet hebben van bijwerkingen. Wel met een soort van 'op hoop van zegen', dat dan weer wel :smile:

Gesloten

Terug naar “April 2018”